Archeologie in Land van Cuijk
Al meer dan 10.000 jaar wonen mensen in het gebied dat nu onze gemeente is. Dat betekent dat er op veel plekken onder de grond resten liggen van huizen, grafvelden en wegen uit verschillende tijdperken. Soms liggen deze resten al 10 cm onder de grond, soms wel 2 meter diep. Deze resten horen bij de archeologie van onze gemeente.
Wat zegt de wet over archeologie?
Archeologie is van iedereen. Het vertelt ons verhalen over het verleden van onze woonplaatsen en omgeving. Archeologie is kwetsbaar. Als je veel grond gaat weghalen en verplaatsen, kan archeologie verdwijnen. Daarom moeten we er zuinig op zijn en het beschermen als dat kan.
In Nederland geldt ‘de verstoorder betaalt’. Wie grond wil weghalen en verplaatsen voor bijvoorbeeld een huis of een weg, moet archeologisch onderzoek laten doen. Bij een aanvraag voor een vergunning en bepaalde ontwikkelplannen krijg je hier dus mee te maken. Wanneer precies, hangt af van het type plan en de plek waar je wilt bouwen.
Archeologie bij plannen en wijzigingen
Bij het beoordelen van plannen of wijzigingen van het Omgevingsplan kijkt de gemeente naar verschillende belangen. Archeologie is er één van. Veel archeologische plekken zijn nog onbekend. Daarom is onderzoek nodig. Meestal is archeologisch onderzoek verplicht voordat een plan doorgaat. Zo weet de gemeente of extra maatregelen nodig zijn om een vindplaats te beschermen.
Archeologie bij vergunningaanvragen
In het Omgevingsplan van Land van Cuijk (Deze link gaat naar een andere website) staat wanneer een vergunning nodig is door archeologie. Niet overal liggen evenveel resten. Daarom zijn er gebieden met een hoge, middelhoge of lage verwachting.
In sommige gebieden is grond weghalen mogelijk zonder vergunning, tot een bepaalde diepte en oppervlakte. Op de kaart op Overheid.nl (Deze link gaat naar een andere website) staat waar dit kan. In het Omgevingsplan staan de regels per locatie.
Archeologisch onderzoek: hoe werkt het?
Als archeologisch onderzoek nodig is, begint dit meestal met bureau- en booronderzoek. Alleen erkende partijen mogen dit uitvoeren. Deze partijen staan op een lijst van het SIKB (Deze link gaat naar een andere website).
Na het onderzoek gaat het rapport naar de afdeling archeologie van de gemeente. Dit gebeurt voordat plannen of vergunningen ter inzage gaan. Soms is dit onderzoek pas de eerste stap. Een snelle beoordeling helpt om het proces sneller te laten verlopen. Mogelijke uitkomsten:
- Geen vindplaats: verder onderzoek is niet nodig
- Mogelijke vindplaats: meestal volgt vervolgonderzoek met proefsleuven. Hiervoor is een Programma van Eisen (PvE) nodig dat de gemeente goedkeurt. Daarna voert een gecertificeerd bedrijf het onderzoek uit
Na het proefsleuvenonderzoek zijn er twee mogelijkheden
- Geen waardevolle vindplaats: verder onderzoek is niet nodig. De bescherming vervalt
- Waardevolle vindplaats: de gemeente kijkt of de vindplaats in de grond kan blijven. Als dat niet kan, volgt een opgraving. Dit gebeurt meestal vóór het verlenen van een vergunning
Wat kost archeologisch onderzoek?
De kosten verschillen sterk. Vraag daarom offertes aan bij meerdere partijen. Soms komen er ook leges bij voor rapporten en het Programma van Eisen (PvE). De kosten staan in de legesverordening (Deze link gaat naar een andere website) (artikel 2.44).